In 1823 maakten Jacob van Lennep en Dirk van Hogendorp een voetreis door Nederland. Van Lennep wilde zijn eigen land beter leren kennen en opschrijven hoe mensen toen leefden.

Ze liepen door verschillende provincies, zoals Holland, Friesland, Groningen en Drenthe. Omdat ze te voet reisden, zagen ze veel van het dagelijks leven van gewone mensen. Van Lennep schreef over armoede, slechte huizen en de grote verschillen tussen rijke steden en arme dorpen.

Ook beschreef hij de gewoonten, het geloof en het gedrag van de mensen die ze ontmoetten. Soms was hij kritisch of grappig, maar hij liet ook zien dat hij het belangrijk vond dat de situatie in Nederland verbeterde.

Het reisverslag is belangrijk omdat het een goed beeld geeft van Nederland in de 19e eeuw en laat zien hoe mensen toen leefden. Gedreven door nieuwsgierigheid en vaderlandsliefde wilden ze Nederland leren kennen zoals het werkelijk was: niet slechts de steden, maar ook de dorpen, het landschap en vooral de mensen.

De reis voerde hen langs uitgestrekte polders, stille veengebieden en arme zandgronden. In de grote steden zagen ze handel, bestuur en beschaving, maar buiten de stadspoorten troffen ze vaak bittere armoede aan. Boerengezinnen leefden in eenvoudige plaggenhutten, arbeiders werkten lange dagen voor een karig loon en scholing ontbrak in veel streken volledig. Vooral in Drenthe en delen van Overijssel maakte de ellende diepe indruk op hen.

Toch was de reis niet somber alleen. Overal ontmoetten ze mensen die ons gastvrij ontvingen, verhalen vertelden en hen onderdak boden. Ze spraken met boeren, herbergiers, predikanten en bestuurders en kregen zo een scherp beeld van de verschillen tussen rijk en arm, stad en platteland. Ook genoten ze van de schoonheid van het Nederlandse landschap: de weidse luchten, kronkelende rivieren en stille dorpswegen.

Hun tocht was meer dan een avontuur; zij werd een ontdekkingsreis naar de toestand van het land na de Franse tijd. Wat ze zagen, sterkte hen in de overtuiging dat Nederland vooruitgang nodig had, vooral op het gebied van onderwijs, armoedebestrijding en bestuur. De reis eindigde, maar de indrukken bleven en vormden later de basis voor het reisverslag “Nederland in den goeden ouden tijd”.

Zo keerden ze terug, vermoeid van het lopen, maar verrijkt door wat ze hadden gezien: een land vol contrasten, met grote problemen, maar ook met veerkracht en mogelijkheden voor verbetering.

Mijn plan is om in de voetsporen van van Lennep en Hogendorp te treden en eenzelfde beleving en bewondering te ervaren, echter 200 jaar later in een andere tijd en een ander Nederland.